राष्ट्रीय घडामोडी आणि त्यांचा परिणाम
भारतात २०२५ हे वर्ष नैसर्गिक आपत्तींनी भरलेलं होतं. वर्षातील ९९% दिवसांत देशात कुठे ना कुठे अतिवृष्टी, उष्णतेची लाट किंवा पूर यासारख्या घटना घडल्या. हजारो लोकांचा जीव गेला, तर ९४.७ लाख हेक्टर शेतीचे नुकसान झाले. यामुळे शेतकरी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था उद्ध्वस्त झाली. उष्णतेची लाट भारत आणि पाकिस्तानात ४७ ते ५३ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचली, ज्यामुळे लाखो लोकांना विस्थापित व्हावं लागलं. हे दाखवतं की जलवायू बदल ही केवळ जागतिक चर्चा नाही, तर आमच्या दरवाज्यावर येऊन ठाकलेली वास्तविकता आहे. आम्हाला शिकवलं की पर्यावरण संरक्षणासाठी ठोस कृती आवश्यक आहे – अन्यथा आर्थिक आणि मानवी किंमत असह्य होईल.
राजकीय आणि सुरक्षेच्या आघाडीवर, जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादी हल्ल्याने देश हादरला, ज्यामुळे लष्करी कारवाई सुरू झाली. ऑपरेशन सिंदूरसारख्या मोहिमांनी पाकिस्तानविरुद्ध ड्रोन युद्धाची नवीन पद्धत आणली, पण अमेरिकेच्या हस्तक्षेपामुळे विजय अपूर्ण राहिला.
नक्षलवादाविरुद्धच्या कारवायांनीही वर्षभरात मोठी यश मिळवली, ज्यामुळे अंतर्गत सुरक्षेत सुधार झाला. याशिवाय, राम मंदिराचे पूर्णत्व, महाकुंभ मेळावा आणि प्रथम खो-खो विश्वकप यासारख्या सांस्कृतिक-सामाजिक घटनांनी राष्ट्रीय एकात्मतेची भावना मजबूत केली. पण करूरमधील गर्दीतील चेंगराचेंगरीसारख्या दुर्घटनेने (४० मृत्यू) गर्दी व्यवस्थापनातील कमतरता उघड केली. या घटनांनी आम्हाला शिकवलं की राष्ट्रीय सुरक्षा आणि सांस्कृतिक उत्सव यांच्यात संतुलन राखणे किती महत्त्वाचे आहे. आमच्या जीवनावर याचा परिणाम म्हणजे वाढलेली सतर्कता आणि सामाजिक एकजूट.
आर्थिकदृष्ट्या, व्यापार युद्धे आणि नियामक सुधारणांनी भारताच्या व्यवसायांना नवे आव्हान दिले. नव्या फौजदारी कायद्यांनी (जुलैमध्ये लागू) न्यायव्यवस्थेत बदल आणले, पण ते विवादास्पद ठरले. एअर इंडिया अपघातासारख्या दुर्घटनेने विमान वाहतुकीच्या सुरक्षेवर प्रश्न उपस्थित केले. एकंदरीत, हे वर्ष आम्हाला दाखवतं की विकास आणि सुरक्षेची साखळी कमकुवत झाल्यास सर्वसामान्यांचे जीवन प्रभावित होते.
आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि त्यांचा प्रभाव
जागतिक पातळीवर २०२५ हे वर्ष राजकीय अस्थिरतेने भरलेलं होतं. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अमेरिकेतील पुनरागमनाने जागतिक राजकारण बदललं. त्यांच्या धोरणांनी आव्रजन कडक केले आणि (विभाग) कट्सने सरकारी खर्च कमी केला. युक्रेन-रशिया युद्धात शांतता चर्चा सुरू झाल्या, पण सुडानचे गृहयुद्ध आणि इस्रायल-गाझा-इराण संघर्ष कायम राहिले. भारत-पाकिस्तान संघर्षाने सीमेवर तणाव वाढवला, ज्याचा थेट परिणाम आमच्या सुरक्षेवर झाला.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ची स्पर्धा तीव्र झाली, ज्यामुळे नोकऱ्या आणि नैतिक प्रश्न उद्भवले. जागतिक अर्थव्यवस्था ३% वाढली, पण व्यापार तणाव आणि धोरण अनिश्चिततेमुळे मंदावली. न्यू ऑर्लीन्स हल्ला, कॅलिफोर्निया जंगल आग आणि मिड-एअर कोलिजन यासारख्या घटनांनी जागतिक सुरक्षेची कमकुवतता दाखवली. या घटनांचा भारतावर परिणाम म्हणजे ऊर्जा किंमती वाढणे, परकीय गुंतवणूक कमी होणे आणि डिप्लोमॅटिक दबाव. मोदी-ट्रम्प संबंधांनी भारताला राष्ट्रीय सुरक्षेत फायदा झाला, पण जागतिक व्यापारात अडथळे आले.
आम्हाला काय शिकायला मिळालं?
२०२५ ने आम्हाला लवचिकतेचे (resilience) महत्त्व शिकवलं. जलवायू बदलांपासून ते युद्धांपर्यंत, प्रत्येक आव्हानाने एकजूट आणि पूर्वतयारीची गरज अधोरेखित केली. राजकीय हिंसा वाढली, जिहादी आणि उजव्या गटांचा उदय झाला, ज्यामुळे जागतिक शांततेसाठी सामूहिक प्रयत्न आवश्यक आहेत. AI आणि तंत्रज्ञानाने नव्या संधी दिल्या, पण नैतिक सीमा ओलांडू नये हेही शिकवलं.
भारतासाठी हे वर्ष अभिमानास्पद ठरलं – राष्ट्रीय सुरक्षेत यश, खेळ आणि सांस्कृतिक मंचांवर चमक.पण हे सारे आम्हाला सांगतं की भविष्यातील स्थिरतेसाठी नैतिक शासन आणि सक्रिय दृष्टिकोन आवश्यक आहे.
शेवटी, २०२५ हे वर्ष आम्हाला हे शिकवलं की बदल अपरिहार्य आहेत, पण त्यांना सामोरे जाण्याची क्षमता आमच्यात आहे. नव्या वर्षात हे धडे घेऊन पुढे जाऊया – अधिक मजबूत, अधिक एकसंध आणि अधिक सजग होऊन.
